Kozłówka

Mniszek wart zobaczenia

            Wieś Mniszek położona jest w na Wzniesieniach Urzędowskich nad rzeką Tuczyn. Pierwsze wzmianki o miejscowości zawarte zostały w akcie uposażającym klasztor św. Klary w Zawichoście pochodzącym z 1257 roku, w którym Bolesław Wstydliwy nadał tę osadę klaryskom zawichojskim. Pojawia się wówczas nazwa „Tucina” - wieś leżąca nad rzeką Tuczyn. W dokumencie z 1262 r. potwierdzającym akt nadania zawichojskiemu klasztorowi wieś występuje jeszcze pod nazwą Tucina (Tuczyna). Trudno dokładnie ustalić, w jakim momencie miejscowość została nazwana Mniszkiem, ale w 1373 r., kiedy aktem sporządzonym w Krakowie w dniu 1 sierpnia tegoż roku wieś przeniesiono na prawo lokacyjne niemieckie przez Elżbietę Łokietkównę występuje już jako Mniszek. W połowie XV wieku istniejąca przy kaplicy zamkowej w Zawichoście parafia dla wsi położonych za Wisłą została przeniesiona do Borowa dzięki staraniom magistra Mateusza z Odolina, ówczesnego plebana. Częścią dóbr klasztornych parafii Borów był Mniszek.

            W 1827 roku we wsi Mniszek było 40 domów, 295 mieszkańców i 348 morgów piaszczystej ziemi. W 1880 roku Mniszek został oddzielony od dóbr Borowa i sprzedany przez rząd na licytacji. Zakupił go Albert Wallerstein za 25 000 rs

. jesien_na_jednym_ze_stawow_na_tzw_kozlowcejpg [721x480]

Fot. Jesień na jednym ze stawów na tzw. Kozłówce.jpg

            Ta spokojna okolica posiada wiele walorów turystycznych i przyrodniczych. Choć gleba jest mało urodzajna to krajobraz obfituje w liczne lasy sosnowe i zagajniki. Lasy są bogate w runo leśne – borowiki, rydze, podgrzybki i jagody. Są także siedliskiem dzikiej zwierzyny: saren, dzików, zajęcy, lisów, wilków. Na terenie gminy Gościeradów można także spotkać wędrujące łosie, o czym świadczą chociażby wypadki komunikacyjne z tymi zwierzętami. Rzeka Tuczyn przepływająca przez Mniszek znana jest z czystości swych wód, w których żyją takie ryby jak: pstrągi, okonie, szczupaki. Ze względu na to, że Tuczyn jest rzeką o dużej różnicy poziomów i wartkim, zimnym strumieniu stanowi doskonałe źródło do pozyskania dodatkowej energii elektrycznej. Bazując na Programie rozwoju odnawialnych źródeł energii dla województwa lubelskiego zasoby energetyczne rzeki szacuje się na 49 - 20 GWh.

sluza_na_rzece_tuczynjpg [580x390]

Fot. Śluza na rzece Tuczyn.jpg

Jedną z głównych atrakcji tej miejscowości jest śluza na rzece Tuczyn pochodząca z okresu międzywojennego. Obok śluzy znajduje się prywatna elektrownia wodna wybudowana w miejscu starego młyna. Śluza tej zapory sprawia wrażenie wodospadu o wysokości 4 m i jest jedyną taką atrakcją na terenie gminy Gościeradów. Właściciel elektrowni wodnej jeszcze kilka lat temu produkował i sprzedawał prąd do Zakładu Energetycznego w Rzeszowie. Obecnie elektrownia nie funkcjonuje, gdyż wygasła koncesja, ale woda płynie, a wszystkie urządzenia stoją i czekają na ponowne uruchomienie. Kozłówka wraz z elektrownią wodną i otaczającymi ją stawami jest miejscem bardzo malowniczym. Bujna roślinność i mnogość ptactwa zachęcają do wycieczek w to miejsce i są świetnym tłem do sesji fotograficznych. Najłatwiej dotrzeć do Kozłówki jadąc drogą powiatową nr 2711 Gościeradów - Kosin. Gdy wyjedziemy z Mniszka po ok. 2 km z lewej strony drogi asfaltowej znajdziemy drogę gruntową, która doprowadzi nas do Kozłówki (ok. 300 m).

labedzieodnajpg [687x456]

Fot. Łabędzie na stawie nad elektrownią wodną.jpg

Na terenie wsi Mniszek i Łany można zobaczyć liczne przydrożne kapliczki i krzyże. Kapliczki są zadbane i zawsze przystrojone stosownie do pory roku. Ze wsi Łany pochodzi kapliczka z Panem Jezusem Frasobliwym, znajdująca się obecnie w Muzeum Wsi Polskiej w Lublinie. Jej kopia stoi do dnia dzisiejszego po drugiej stronie szosy naprzeciwko Źródlisk.

maly_kapliczka8jpg [461x615]

Fot. Kapliczka z figurką Jezusa Frasobliwego-rok1908.jpg

 

Magdalena Majcher

Wszelkie prawa zastrzeżone © Urząd Gminy Gościeradów

Realizacja: IDcom-web.pl

logo Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Informacja o dofinansowaniu Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Projekt "Budowa serwisu internetowego Gminy Gościeradów i jednostek jej podległych" współfinansowany przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji w ramach konkursu: Dofinansowanie budowy lub dostosowania stron internetowych podmiotów realizujących zadania publiczne do potrzeb osób niepełnosprawnych.