Kazamata MG 34 w Gościeradowie


KAZAMATA MG 34 W GOŚCIERADOWIE - GENEZA BUDOWY

 

       Po zajęciu obszarów Polski do linii ustalonej w ramach paktu Ribentrop-Mołotow, już w pierwszych tygodniach wojny, niemieckie umocnienia Wału Wschodniego- Pozycja Odry, Rejon Umocniony Łuku Odry i Warty oraz Pozycja Pomorze znalazły się w dużej odległości od nowej granicy wschodniej Rzeszy. Niemieckie Naczelne Dowództwo Wojsk Lądowych (OKH) 20 października 1939 roku (dalsze rozporządzenia z 26.10 1939, 11.01 i 4.02 1940 oraz 24.02 1941 roku) podjęło decyzje o budowie linii umocnień na rzekach San, Wisła, Narew oraz rozbudowie umocnień na terenie Prus Wschodnich. Miała ona przebiegać zachodnimi brzegami rzek, tworząc w niektórych miejscach tzw. przedmościa: Krzeszów, Annopol, Dęblin-Puławy, Warszawa. Dodatkowo planowany był rozbudowany system rowów przeciwczołgowych. Budowa umocnień stałych rozpoczęła się w marcu 1941 roku. Rozkazem z 14 maja tego samego roku, w związku z koncentracją wojsk i planowanym atakiem na Związek Radziecki, prace zostały przerwane.

sciana_bunkra_z_plyta_strzelniczapopjpg [601x399]
W wyniku olbrzymich sukcesów na froncie wschodnim, przewidując szybkie pokonanie Armii Czerwonej, zrezygnowano z dalszej budowy umocnień. Dopiero w roku 1944 Niemcy starali się wykończyć pospiesznie fortyfikacje. Zgodnie z rozkazami Okręgu Wojskowego Generalnego Gubernatorstwa z 11 lipca 1944 roku linia San-Wisła obsadzona została załogami bezpieczeństwa (154 i 174 dywizją rezerwową oraz 18 dywizją artylerii). Nie ma dokładnej informacji dotyczących roli, jaką odegrał istniejący schron w walkach letnich 1944 roku. Z relacji miejscowej ludności wynika, że część jego uszkodzeń powstała już po opuszczeniu obiektu przez Niemców. 

bunkier_w_goscieradowie_wejsciepopjpg [601x399]

 Na „Kompleks Gościeradowski ”, a dokładniej Przedmoście Annopol składać się miało przeznaczonych dla jednej dywizji 30 betonowych schronów bojowych z łącznej liczby 400 zaplanowanych na całą nowotworzoną linię. Mogły to być umocnienia polowe takie jak stanowiska dla dział przeciwpancernych, karabinów maszynowych, schrony dla załogi oraz rowy przeciwczołgowe. Dotychczas udało się zlokalizować: jeden wykonany schron bojowy Kazamata kaemu MG 34 wzór 514, trzy wykopy, pozostałości po rowach przeciwczołgowych, ziemne stanowiska karabinów maszynowych (z relacją o zastosowaniu tam kopuł strzelniczych), linie umocnień ziemnych (znajdujące się na terenach lasów) oraz dwie niezidentyfikowane jeszcze konstrukcje murowane. Wspomniana Kazamata MG34 znajduje się w Gościeradowie, powiecie kraśnickim. Załogę tego schronu bojowego karabinu maszynowego stanowiło 6 ludzi. Schron uzbrojony był w karabin maszynowy MG34, kaliber 7,92mm o donośności 3,5 km, składał się z 5 pomieszczeń: bronionego wejścia, śluzy gazowej z wyjściem awaryjnym, pomieszczenia załogi, korytarza z peryskopem, izby  bojowej. Jego wymiary stanowią: wysokość-3,9m, szerokość i długość-10m, grubość ścian zewnętrznych-2m, grubość ścian wewnętrznych-0,8-1m, grubość stropu-2m, wysokość wewnątrz- 1,9m, płyta pancerna-78P9, t.”1939FL Nr 123 B”.

 bunkier_w_goscieradowiejpg [601x399]

Wykonany  prawdopodobnie przez firmę budowlaną Beton- u. Monierbau AG pod kierownictwem Heydasch Konrad na zlecenie Dowództwa Fortyfikacji Krajowych „Wschód” (Landesbefestigung Ost), pod kierownictwem Inspekcji Umocnień Wschodnich, budowa trwała od marca do maja 1941 roku. Na opisywanym terenie mogły występować również pozostałości po linii przeciwpartyzanckiej. Sądząc z lokalizacji istniejącego schronu bojowego, płyta strzelnicza skierowana jest na wzgórze „Góry Szczeckiej”, w kierunku południowo-wschodnim, funkcją tego obiektu mogła być osłona budowanego tam schronu- prawdopodobnie schronu dla obserwacji artylerii (wykop nr 1). Jak wynika z relacji mieszkańców na tym samym wzgórzu przygotowane zostało odkryte stanowisko artyleryjskie. Z omawianego wzgórza rozciąga się panoramiczny widok na prawie cały obszar gminy Gościeradów oraz duży odcinek wschodniego brzegu Wisły. Wykopy nr 2 i 3 znajdowały się na wzgórzach po północnej stronie drogi Lublin-Kraśnik-Gościeradów-Annopol-Kielce. Z punktów tych widoczny jest zarówno wybudowany schron jak i miejsce wykopu nr 1. Na terenie Gościeradowa stacjonowała w okresie wojny jednostka Wehrmachtu Pionier-Felddienststelle, od wiosny 1942 roku funkcjonował obóz dla około 200 Żydów budujących i remontujących drogi w pobliżu Gościeradowa. Wyremontowali oni między innymi odcinek drogi przy tartaku. Na terenie gminy zachował się między innymi wybudowany przez Niemców klub oficerski, jeden z wykorzystywanych przez żołnierzy baraków oraz posterunek policji.


 

Wszelkie prawa zastrzeżone © Urząd Gminy Gościeradów

Realizacja: IDcom-web.pl

logo Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Informacja o dofinansowaniu Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Projekt "Budowa serwisu internetowego Gminy Gościeradów i jednostek jej podległych" współfinansowany przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji w ramach konkursu: Dofinansowanie budowy lub dostosowania stron internetowych podmiotów realizujących zadania publiczne do potrzeb osób niepełnosprawnych.